PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ
TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2026/15)
Ticaret Bakanlığından:31.12.2025 Tarih ve 33124 4. Mükerrer Sayılı R.G.
Genelgeler 1
Tasarruflu yazılar 1 2 3 4
381 G.G.T. (Gümrük İşlemleri) Seri No 102 (İhtisas)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, Ek-1`de yer alan ürünlerin, ithalatta
31/8/2004 tarihli ve 25569 sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğine
uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi
tutulacak ürünleri kapsar.
(3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç edilip
geri gelen eşyaları kapsamaz.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
455 inci maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223
sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi
Kararına ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Dış
Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) AQAP belgesi: Millî Savunma Bakanlığı tarafından verilen
Endüstriyel Kalite Güvence Seviye Belgesini,
b) A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Avrupa Birliğinde
serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden
yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından
yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgeyi,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Çevre Uyum İzni: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliği kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından
alınan izni,
d) Denetim Birimi: Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine bağlı
ürün güvenliği denetimlerinden sorumlu Ürün Güvenliği Denetimleri Grup
Başkanlıklarını,
e) Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS): Ürün
güvenliği mevzuatı ve teknik düzenlemeler uyarınca yapılan denetim, uygunluk ve
izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı yerine getirilmesi amacıyla
oluşturulan internet tabanlı uygulamayı,
f) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki
muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını,
g) Firma TAREKS aracılığıyla yapılan işlemlere konu olan
kamu kurumları dâhil, tüm gerçek ve tüzel kişileri,
ğ) Firma kullanıcısı: Firma yetkilisi tarafından firma
adına TAREKS`te işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişiyi,
h) Firma yetkilisi: Firmanın imza sirkülerinde yer alan ve
firmayı temsil ve ilzama yetkili olan kişiyi,
ı) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer
sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha
önce ihraç edilmiş eşyayı,
i) Kapsam dışı: GTİP olarak Ek-1`de yer almakla birlikte,
Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamına girmeyen veya
Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen ürünü,
j) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla firmalar adına işlem
yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri,
k) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin Atık Pil
ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğine uygun olmama ihtimalini,
l) Risk analizi: Ek-1`de yer alan ürünlerin risk derecesini
ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla,
TAREKS`te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile
piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; imalatçı veya ithalatçı firma ya da
firması kullanıcısı; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve
miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için
kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi,
ifade eder.
TAREKS ve firma tanımlaması
MADDE 4- (1) Pil ve akümülatörlerin ithalat denetimiyle ilgili tüm
işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.
(2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen
firmaların, 8/8/2025 tarihli ve 32980 sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2025/28)
çerçevesinde TAREKS`te tanımlanması ve firma adına TAREKS`te işlem yapacak en
az bir kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir.
Çevre Uyum İzni başvurusu
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri ithal etmek isteyen
firmaların, Çevre Uyum İzni almış olmaları gerekir.
(2) Çevre Uyum İzni başvurusu, firma kullanıcı tarafından
Bakanlık internet sayfasındaki "E-İşlemler" kısmında yer alan
"Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması"
bölümü kullanılarak TAREKS üzerinden yapılır. Başvuru için, firma ekranında
"Denetim Başvurusu" başlığı altındaki "Ön İzin" alt
başlığından "Yeni Başvuru" kutucuğu altındaki "Ürün Grubu
Bazında Başvuru" seçeneği ile birlikte alınmak istenen ön izin belgesinin
(Çevre Uyum İzni) işaretlenmesi yeterlidir.
(3) Başvuruya ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafından istenen belgeler yazılı olarak ayrıca anılan
Bakanlığa iletilir ve başvurular anılan Bakanlık tarafından sonuçlandırılır.
İthalatçının başvurusu
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler Gümrük
Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük
beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.
(2) Firma Kullanıcısı, Bakanlık internet sayfasının
"E-işlemler" kısmında yer alan "Dış Ticarette Risk Esaslı
Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması" bölümü veya e-Devlet kapısını
kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve Ek-2`nin birinci
ve ikinci maddelerinde belirtilen belgeleri yükleyerek başvurusunu yapar.
(3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya, ilgili
denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir başvuru
numarası verilir.
(4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz ve
zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur.
Muafiyetler ve istisnalar
MADDE 7- (1) Çevre Uyum İzni almış, A.TR Dolaşım Belgesini haiz
ürünlerin ithalatında TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(2) AQAP belgesi sahibi sanayicilerin kendi ihtiyaçları
için Ek-1`de yer alan ürünlerden yapacakları ithalatta, firmalarca Bakanlığa
sunulan AQAP belgesinin TAREKS`te tanımlanmasını müteakip ithal konusu her ürün
için doğrudan oluşturulan TAREKS referans numarası, içinde bulunulan yılın
sonuna kadar aynı ürünlerin müteakip ithalatında kullanılır.
(3) Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha
önce ihraç edilmiş eşya için TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat
işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır.
(4) Kalp pilleri; hayati önemi haiz tıbbi aygıtlara
yerleştirilmiş piller; endüstriyel kullanım amacına bağlı olarak kalıcı olarak
yerleştirilmiş pillerin bulunduğu aletler içindeki pil veya akümülatörler;
bilimsel ve mesleki alanda kullanılan pil veya akümülatörler; sadece uzman
kişiler tarafından uzaklaştırılması gereken, kesintisiz olarak sürekli
çalışması gereken aletler içindeki pil veya akümülatörler Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı dışında olduğundan kapsam dışı
olarak beyan edilir.
(5) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük
Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında
belirtilen eşyanın ithalatında TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat
işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır.
(6) Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede, birinci
veya ikinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir.
Kapsam dışı
MADDE 8- (1) Başvuru konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı
beyanı ithalatçı firma tarafından TAREKS başvuru sürecinde denetim birimine
yapılır.
Risk analizi
MADDE 9- (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler, firma
kullanıcılarının TAREKS üzerinden beyan ettiği bilgiler çerçevesinde, risk
analizine göre belirlenir.
(2) Risk analizinde kullanılacak kriterler, gerekli
görülmesi halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı ve ilgili diğer tarafların da görüşü alınarak, Bakanlıkça
belirlenir.
(3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi
Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı
ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimi ile ithalat denetimlerine ilişkin
veriler, PGDBİS`e iletilir.
(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime yönlendirilmeyen
ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan
oluşturulur.
Fiili denetim
MADDE 10- (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler
için Ek-2`nin üçüncü ve dördüncü maddelerinde belirtilen belgeler, başvuru günü
dâhil yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS`e yüklenir ve
TAREKS`te talep edilmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili
belgelerin sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi halinde başvuru olumsuz
olarak sonuçlanır.
(2) Firmalardan ilave bilgi ve belge istenebilir.
(3) Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık
tespit edilmemesi ve teste yönlendirilen ürünlerin üzerindeki bilgilerin doğru
olması ya da ürünün kapsam dışı olduğunun tespiti durumlarında, ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.
(4) İlgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi veya talep
edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS`e yüklenmemesi
durumunda, fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.
(5) İthaline izin verilmeyen ve gümrük idaresine bırakılan
pil ve akümülatörlerin tasfiyesi, söz konusu ürünlerin Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığınca yetkilendirilen derneklere ve/veya lisanslı atık
akü geri kazanım tesislerine geri kazanılmak veya bertaraf edilmek üzere
bedelli veya bedelsiz teslim edilir.
(6) TAREKS`e yüklenen, test raporu veya denetim birimince
talep edilen diğer belgelerin ilgilisince düzenlenmediğinin tespiti halinde,
diğer şartlar uygun olsa dahi fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.
Kullanıcıya yapılan bildirimler
MADDE 11- (1) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin
sorgulamalar TAREKS aracılığıyla yapılır.
(2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler, Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Hakkında Tebliğ (Ürün Güvenliği ve
Denetimi: 2025/28)in 5 inci maddesi kapsamında yapılan "Yetkilendirme
Başvuruları" uygulamasında firma kullanıcıları tarafından beyan edilen
elektronik posta adresine iletilir. Firma kullanıcısına ulaşmayan
bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir.
(3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata aykırılık tespit
halinde durum ayrıca ilgili gümrük idaresine yazıyla ve sistem üzerinden
bildirilir.
TAREKS referans numarasının gümrüklere
beyanı
MADDE 12- (1) Ürünün ithal edilebileceğine dair
TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine
ithalatçı firma tarafından kaydedilmesi zorunludur.
(2) TAREKS referans numarası verildiği tarihten itibaren 1
yıl süreyle geçerlidir.
(3) GTİP değişikliği sonucunda bu Tebliğin
eki listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması
kaydıyla ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci ve 6
ncı maddeler çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır.
(4) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı
Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın
ithalatında, 18150099115115014436576 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS
referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine
kaydedilir.
(5) Geri gelen eşyanın ithalatında
24150099915801771102479 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.
İthalatçının sorumluluğu
MADDE 13- (1) İthalatçı, bu Tebliğ kapsamında
denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin her halükârda Atık Pil
ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği
dâhil olmak üzere ilgili tüm mevzuata uygun ve güvenli olmasından ve ürünlere
eşlik eden belgelerin doğruluğundan, 7223
sayılı Kanun uyarınca sorumludur.
(2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya ürüne dair TAREKS
referans numarası oluşturulması, ürünün mevzuata uygun ve/veya güvenli olduğu
anlamına gelmez.
(3) Bu Tebliğ kapsamında, ürünün ithal edilebileceğine dair
verilen TAREKS referans numarası o ürünün ithalat işlemi dışında başka bir
amaçla veya ürünün güvenli ve mevzuata uygun olduğunun ispatı olarak
kullanılamaz.
(4) İthal edilmiş ürünün GTİP`inin Ek-1`de yer aldığının
sonradan yapılan kontrol neticesinde tespit edilmesi halinde, ilgili gümrük
idaresi söz konusu tespiti, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilir. İlgili
Bakanlık tarafından ürünün güvenli olmadığının belirlenerek gümrük idaresine
iletilmesi halinde, söz konusu ürünlerin uygunluk değerlendirmesinin olumsuz
sonuçlanmış addedilir.
Yaptırımlar
MADDE 14- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile
yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, Ek-2`de belirtilen
ya da denetim süresince talep edilen herhangi bir belgede tahrifat yapanlar
veya tahrifat yapılmış belgeyi ibraz edenler hakkında, 7223
sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu,
Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının
hükümleri ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.
(2) TAREKS üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili
mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin uygulamalara aykırı
hareket eden firma kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına göre 1 ila 12 ay
süreyle askıya alınır, firmanın denetim başvuruları 1 ila 12 ay süreyle fiili
denetime yönlendirilir. Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve
denetim oranları, firmanın başvuru sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya
ürünün niteliği gibi hususlar dikkate alınarak belirlenir.
Yetki
MADDE 15- (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarda
uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme yapmaya Bakanlığın Ürün Güvenliği
ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 16- (1) 31/12/2024 tarihli ve 32769 dördüncü
mükerrer sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Pil ve Akümülatörlerin İthalat
Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2025/15)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 1/1/2026 tarihinden önce çıkış
ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye`ye sevk edilmek üzere taşıma belgesi
düzenlenmiş veya Gümrük Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olan
ürünlerin ithalatı, 28/2/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) TAREKS başvurusunun
gerçekleştirilmesi ve ithalatçı firmanın talebi halinde, 16 inci maddeyle
yürürlükten kaldırılan Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün
Güvenliği ve Denetimi: 2025/15)`ne göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı
yürütür.
Ek için TIKLAYINIZ
SE