TÜRKİYE CUMHURİYETİ
TİCARET BAKANLIĞI
E-İHRACAT BEYAN KLAVUZU
Gümrükler Genel Müdürlüğü
2024
Bu
kılavuzun amacı, 04/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 29.09.2009 tarihli ve
2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı
Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar ve 2022/9 sayılı
“Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri” konulu Genelge kapsamında
e-ihracat gönderilerinin gümrük beyanında nelere dikkat edilmesi gerektiğini
açıklamaktır.
Bununla
birlikte, 24/08/2022 tarihli ve 5986 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan E-İhracat Destekleri Hakkında Karar’da yer alan e-ihracata yönelik
destek paketlerinden faydalanılabilmesi için verilen beyanlarda takip edilmesi
gereken hususlara dikkat çekmektir.
1. TCGB ile Beyan
TCGB
ile yapılacak beyanlarda işlemin iki aşamada tamamlanması gerekmektedir.
1.1. Öncelikli olarak Sipariş Türünün
Belirlenmesi
E-ihracat
yapan satıcıların Detaylı Beyan Modülünde, Genel Bilgiler butonunun altında yer
alan Sipariş Türü Kodu alanında
ihracatın B2B, B2C, yurt dışı pazaryerlerinde satılmak üzere sipariş
karşılama istasyonlarına yapılan teslimatlar (B2B2C, D2C) ve geleneksel dış
ticaret yöntemlerinden hangisi aracılığıyla yapıldığını işaretlemesi
gerekmektedir. Satıcıların hangi sipariş türü kodunu seçeceği aşağıda
açıklanmaktadır.

Sipariş Türü Kodu 1: Ortak kullanılan ERP/aplikasyon aracılığıyla çevrim
içi sipariş
Firmaların
dış ticaret işlemlerine ait siparişlerini yurt dışında bulunan diğer bir firma
ile ortak kullandıkları bir platform üzerinden almaları/vermeleri halinde,
kısacası e-ticaretin B2B (İşletmeden İşletmeye) yoluyla gerçekleşmesi durumunda
Sipariş Türü Kodu “1” olarak beyan
edilmelidir. Bayilik sistemi, yurt dışı bağlantılı çoklu kanal satış modeli
veya çok uluslu şirketlerin farklı ülkeler üzerindeki dış ticaret işlemlerine
(özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektörü) sahip firmaların yurt dışı sipariş
ve çıkışlarını ERP (Enterprise
Resource Planning) üzerinden yapmaları durumunda Sipariş Türü Kodu “1” olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 2: E-ticaret Aracı Hizmet sağlayıcı/web sitesi/API üzerinden
sipariş
Siparişlerin
bir e-ticaret platformu ya da web sitesi üzerinden alınıp/verildiği durumlarda,
kısaca elektronik ticaret B2C (İşletmeden Tüketiciye) yoluyla gerçekleştiğinde,
Sipariş Türü Kodu “2” olarak beyan
edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 3: Sipariş karşılama merkezi (fullfillment) aracılığıyla
sipariş
Dış
ticarete konu malın daha sonradan bir elektronik ticaret platformu üzerinden satılmak
amacıyla depo ya da sipariş karşılama merkezine iletilmesi halinde, kısaca
elektronik ticaret B2B2C (işletmenin yurtdışındaki sipariş karşılama hizmetleri
marifeti ile e-ticaret kanallarında yapılan satışı) yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü Kodu “3” olarak beyan
edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 9: Diğer (Yüzyüze/telefon/e-posta/fuar bağ.) sipariş
Dış ticaret
işlemine ait siparişlerin yüz yüze, telefon görüşmesi ya da e-posta yoluyla
alınıp/verilmesi halinde, kısaca elektronik ticaret geleneksel dış ticaret
yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü
Kodu “9” olarak beyan edilmelidir. Katılım sağlanan herhangi bir fuarda
alınan siparişler de geleneksel yolla yapılan dış ticaret işlemi grubuna
girmekte ve bu tür işlemlere ilişkin yapılan dış ticaret işlemlerinde Sipariş Türü Kodu “9” olarak beyan
edilmelidir.
1.2. 5178 Mesaj Kodu ile İşlemin E-Ticaret
Olduğunun Teyidi
İhracatçının,
e-ihracat desteklerinden faydalanabilmek için BİLGE sisteminde gümrük
beyannamesi (TCGB) kapsamında Detaylı Beyan Modülünü doldururken, sistemin
yönelttiği 5178 kodlu (“Bu ithalat/ihracat elektronik ticaret (e-ticaret)
midir?”) soruyu “EVET” olarak
işaretlemesi gerekmektedir.

2. Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi
(BGB) ile Beyan
2.1. ET/ETD Beyanı
4458
sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481
sayılı Kararın 126 ncı maddesi kapsamında Bakanlığımızdan operatör yetkisi alan
hızlı kargo firmaları tarafından düzenlenen BGB kapsamında elektronik ticaret
bilgisinin işaretlenmesi gerekmektedir. Taşıma senetleri kısmındaki “Genel Bilgiler-1” ekranında yer
verilen “Beyan Türü” alanının “ET”(E-Ticaret) veya “ETD”(E-Ticaret Değil) olarak beyan
edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, e-ihracat desteklerinden
faydalanılabilmesi ve e-ihracat istatistiklerinin doğru bir şekilde elde
edilebilmesi amacıyla satıcının yurt dışına yapmış olduğu e-ticaret
kapsamındaki ihracatının “ET” olduğunu
hızlı kargo operatör firmasına belirtmesi gerekmektedir.

2.2. BGB Kapsamında Yapılan Mikro İhracat
Verilerine GET-APP Üzerinden Erişilebilmesi
İthalatı
veya ihracatı başlatılan eşyanın gümrük işlemlerinin takibini sağlamak amacıyla
yürürlüğe konulan GET-APP uygulaması
üzerinden ihracatçılarımız kendi firmalarının yapmış olduğu e-ihracat gümrük
işlemlerine ilişkin verilerine hızlı ve doğru bir şekilde erişebilmektedir
BGB
İşlemleri Menüsü “BGB Ana Ekran
Bilgileri” ve “BGB Taşıma Senedi
Bilgileri” olmak üzere iki farklı sorgulama ekranından oluşmaktadır. “BGB
İşlemleri” menüsüne sadece “fs-firma
sahibi” profiline sahip kullanıcılar tarafından ulaşılabilmektedir. Söz
konusu profile yetkilendirmeler GET-APP üzerinden değil gümrük müdürlükleri
tarafından yapılmakta olup firma sahibi profiline sahip olmayan kullanıcıların
gerekli şartları taşımaları halinde gümrük müdürlüklerine başvurarak bahse konu
profili almaları mümkün bulunmaktadır.
BGB Ana Ekran Bilgileri
BGB
İşlemleri menüsü altındaki “BGB Ana
Ekran Bilgileri” ekranı ile en fazla 7 gün için beyanname bilgileri, taşıma
senedi numarası girilerek veya taşıma senedi numarası girilmeden doğrudan sorgulanabilmektedir.
Ayrıca
“EXPORT TO EXCEL” butonu ile
bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.

BGB Taşıma Senedi Bilgileri
BGB
İşlemleri menüsü altındaki “BGB Taşıma
Senedi Bilgileri” ekranı ile en fazla 7 gün için taşıma senedi bilgileri,
taşıma senedi numarası girilerek veya taşıma senedi numarası girilmeden
doğrudan sorgulanabilmektedir. Diğer taraftan, beyanname numarasının yanındaki “göz” işaretine tıklanarak Belge/Kap
bilgileri de açılan pencerede görüntülenebilmektedir.
Ayrıca
“EXPORT TO EXCEL” butonu ile
bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.

2.3. BGB İhracat Kapsamında Firma Mükellef
Kaydının Oluşturulması
İlk
kez mikro ihracat yapmak isteyen gerçek kişi ve firmalar, operatör hızlı kargo
firması veya posta idaresi tarafından adlarına ilk defa Basitleştirilmiş Gümrük
Beyannamesi (BGB) düzenlenmesi esnasında gümrük idaresine doğrudan başvuru
yapmasına gerek olmadan, BGB ihracat beyanının gümrüğe gönderilmesi esnasında
gönderici hanesinde beyan edilen T.C. Kimlik Numarası/Vergi Kimlik Numarasının ilgili
sistemlerden arka planda teyidi yapılarak BİLGE Sistemine alınması otomatik bir
şekilde yapılmaktadır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
TİCARET BAKANLIĞI